Kısa cevap: Türk bayrağı, yas alameti olarak her yıl 10 Kasım'da yarıya çekilir. Bunun dışında bayrağın hangi günlerde yarıya çekileceğine Cumhurbaşkanlığı karar verir ve ilan eder; bu günlere milli yas denir (Türk Bayrağı Kanunu md. 4). Bayrak bu günlerde yavaş yavaş yarıya indirilir; sürekli çekili olmayan yerlerde ise önce tepeye kadar çekilir, sonra yarıya indirilir (Türk Bayrağı Tüzüğü md. 24).
Bu yazıda bayrak ne zaman yarıya indirilir, neden ve nasıl indirilir, hangi bayraklar hiç yarıya inmez sorularını kanun ve tüzükteki hükümlerle cevaplıyoruz.
Bayrak yarıya nasıl indirilir? (Tüzük md. 24)
Bayrak neden yarıya indirilir?
Bayrağın yarıya çekilmesi bir yas alametidir: ulusun bir kaybı ya da acıyı birlikte paylaştığını gösterir. Türk Bayrağı Kanunu bunu açıkça yazar: Türk bayrağı yas alameti olarak 10 Kasım'da yarıya çekilir; yas alameti olarak yarıya çekileceği diğer haller ve zamanı Cumhurbaşkanlığınca ilan edilir (md. 4).
Bayrak ne zaman yarıya indirilir?
10 Kasım: her yıl
10 Kasım, Atatürk'ün ölüm yıl dönümüdür. Bayrak bu gün Türkiye'de ve Türkiye Cumhuriyeti'nin dış temsilciliklerinde, resmi ve milli binalarda yarıya çekilir (Tüzük md. 24). Saat 09.05'te bütün yurtta saygı duruşunda bulunulur.
Milli yas günleri: Cumhurbaşkanlığının ilanıyla
10 Kasım dışındaki yarıya çekme günleri önceden belli değildir. Büyük afetler ya da devlet büyüklerinin vefatı gibi durumlarda Cumhurbaşkanlığı milli yas ilan edebilir; bayrağın kaç gün ve nerelerde yarıya çekileceği bu ilanda belirtilir. Kanunda bu yetki "Cumhurbaşkanlığınca ilan edilir" diye düzenlenmiştir (md. 4).
Bayrak yarıya nasıl indirilir?
| Durum | Ne yapılır? | Kaynak |
|---|---|---|
| Bayrak sürekli çekili (kamu binaları) | Bayrak yavaş yavaş yarıya indirilir | Tüzük md. 24 |
| Bayrak sürekli çekili değil | Önce tepeye kadar çekilir, sonra yavaş yavaş yarıya indirilir | Tüzük md. 24 |
| Günün sonunda indirirken | Bayrak yavaş yavaş indirilir | Tüzük md. 23 |
Tüzük "yarıya" konumunu santimetreyle tarif etmez; bayrak tepeden açıkça aşağıda görünmeli ama yere değmemeli, direğin dibine kadar indirilmemelidir. Tüzük ayrıca bayrağın çabuk çabuk çekildiğini, yavaş yavaş indirildiğini söyler (md. 23); yarıya indirirken de aynı saygı gösterilir.
Hangi bayraklar hiç yarıya inmez?
Tüzük iki istisna sayar (md. 24):
TBMM binasının önündeki bayrak hiçbir zaman yarıya indirilmez.
Anıtkabir'deki bayrak yalnızca 10 Kasım'da yarıya indirilir; diğer milli yas günlerinde tepede kalır.
Evdeki ve işyerindeki bayrak yarıya indirilir mi?
Tüzük'teki yarıya çekme hükmü resmi ve milli binalar ile dış temsilcilikler içindir (md. 24). Konut ve işyerlerinde balkona ya da pencereye asılan bayraklarda direk olmadığı için yarıya indirme uygulanamaz; mevzuatta bu bayraklar için ayrı bir kural yoktur. Bahçesinde ya da çatısında bayrak direği olan işyerleri ve siteler, resmi binalardaki uygulamaya uyarak bayrağı yarıya çekebilir.
Yarıya indirilecek bayrak nasıl olmalı?
Bayrak yırtık, sökük, yamalı, delik, kirli, soluk ya da buruşuk olarak kullanılamaz (Kanun md. 7, Tüzük md. 26). Direk, bayrak eninin en az iki katı boyunda olmalı ve bayrağın ucu yere sürünmemelidir (Tüzük md. 6). Yıl boyu dışarıda kalan gönder bayrakları güneşle solar ve uçum kenarından yıpranır; 10 Kasım'dan önce bayrağınızı kontrol edin, gerekiyorsa yenileyin. Direğinize uygun ölçüyü Türk bayrağı ölçüleri rehberimizde anlattık.
Sık sorulan sorular
10 Kasım'da bayrak yarıya indirilir mi?
Evet. Türk Bayrağı Kanunu md. 4'e göre Türk bayrağı her yıl 10 Kasım'da yas alameti olarak yarıya çekilir.
Milli yas ilanını kim yapar?
Bayrağın yarıya çekileceği diğer haller ve zamanı Cumhurbaşkanlığınca ilan edilir (Kanun md. 4).
Anıtkabir'de bayrak yarıya indirilir mi?
Anıtkabir'deki bayrak yalnızca 10 Kasım'da yarıya indirilir (Tüzük md. 24).
TBMM önündeki bayrak neden yarıya indirilmez?
Tüzük md. 24, TBMM binasının önündeki bayrağın hiçbir zaman yarıya indirilmeyeceğini hükme bağlar.
Bayrak yarıya nasıl indirilir?
Sürekli çekili yerlerde yavaş yavaş yarıya indirilir; sürekli çekili olmayan yerlerde önce tepeye kadar çekilir, sonra yavaş yavaş yarıya indirilir (Tüzük md. 24).
Kurumunuzun gönder bayrağını yenilemeniz gerekiyorsa modeller gönder bayrağı ve Türk bayrağı sayfalarımızda. Direğinizin boyunu WhatsApp'tan yazın; uygun ölçüyü ve teslim tarihini iletelim.
