Kısa cevap: Bayraklarda en çok kullanılan dört kumaş vardır. Raşel hafif ve hava geçirgen olduğu için direkte, balkonda ve cephede, yani dış mekânda kullanılır. Alpaka daha ağır ve sık dokulu, mat görünümlüdür; salon, makam ve tören gibi iç mekânlara uyar. Saten parlak ve dökümlüdür; kırlangıç ve makam bayraklarında tercih edilir. Kristal raşel ise parlak yüzeyli ince bir raşeldir; logolu yelken bayraklarda baskıyı canlı gösterir.
Aşağıda bayrak kumaşı çeşitlerini, hangi bayrakta hangisinin kullanıldığını ve kumaşa göre bakımı anlatıyoruz. Türk bayrağı ölçülerini ve raşel ile alpakanın ayrıntılı karşılaştırmasını Türk bayrağı ölçüleri rehberimizde bulabilirsiniz.
Bayrak kumaşı nedir?
Bayrak kumaşı, baskıyı ya da boyayı iyi tutan, rüzgârda dalgalanabilen ve dış etkilere dayanan, çoğunlukla polyester esaslı kumaşlardır. Bir bayrağın nerede kullanılacağı kumaşını belirler: sürekli dışarıda kalacak bir bayrağın rüzgârı geçirmesi ve yağmurda ağırlaşmaması, iç mekândaki bir bayrağın ise dolgun ve düzgün durması beklenir.
Kumaşların yanında yazan gramaj (örneğin 110 gr, 130 gr) bir metrekare kumaşın ağırlığıdır. Gramaj arttıkça kumaş kalınlaşır, rüzgâra ve yıpranmaya daha dayanıklı olur, ama ağırlaştığı için daha güçlü bir direk ve bağlantı ister.
Bayrak kumaşı çeşitleri ve farkları
| Kumaş | Özellik | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|
| Raşel | Hafif, örme yapılı, hava geçirgen; rüzgârda kolay dalgalanır, yağmurda ağırlaşmaz | Dış mekân: bayrak direği, balkon, bina cephesi |
| Alpaka | Sık dokulu, daha ağır, mat; kırmızısı koyu ve dolgun görünür | İç mekân: salon, toplantı odası, tören alanı |
| Saten | Parlak yüzeyli, dökümlü; dikey asıldığında düzgün durur | Kırlangıç bayrak, kurum girişi, lobi |
| Telalı saten | Satenin tela ile desteklenmiş hâli; daha dolgun ve düzgün durur | Makam bayrağı |
| Kristal raşel (110 gr) | Parlak yüzeyli ince raşel; baskı renkleri canlı görünür | Logolu yelken ve L tipi yelken bayrak |
| Kalın raşel (130 gr) | Daha yüksek gramajlı raşel; daha dayanıklı | Bazı yelken ve damla bayraklar |
Raşel Türk bayrağı ve saten kırlangıç bayrak
Hangi bayrakta hangi kumaş kullanılır?
Gönder bayrağı: raşel ya da alpaka
Direğe çekilen Türk bayraklarımızın hepsi iki kumaşta yapılır: dışarıda sürekli asılı kalacak bayrak için raşel, salon ve tören için alpaka. Ölçüler 100×150 cm'den 10×15 metreye kadar; modeller gönder bayrakları sayfasında. Örneğin 2×3 metre raşel ile 2×3 metre alpaka aynı ölçünün iki kumaşıdır.
Kırlangıç bayrak: saten
Ucu kırlangıç kuyruğu gibi çatallı, dikey asılan bayraklar saten kumaşa tek yön basılır. Kurum girişlerinde, salonlarda, fuar ve açılışlarda standıyla ya da duvara asılarak kullanılır. Türk bayraklı ve logolu modeller kırlangıç bayraklar sayfasında.
Yelken ve damla bayrak: kristal raşel ya da kalın raşel
Dükkân önünde, yol kenarında ve fuarda kullanılan logolu reklam bayrakları çoğunlukla 110 gramlık parlak kristal raşele basılır; baskı renkleri canlı görünür ve kumaş rüzgârda dalgalanır. Bazı yelken ve damla bayraklarda 130 gramlık daha kalın raşel kullanılır. Modeller yelken bayraklar sayfasında.
Makam bayrağı: telalı ya da asetatlı saten
Makam odasında direkte duran Türk makam bayrağı telalı saten, logolu makam bayrağı asetatlı saten kumaşa basılır; ikisi de 100×150 cm'dir. Saten iç mekânda düzgün ve dolgun durduğu için makam bayraklarında tercih edilir.
Atatürk poster bayrağı ve ipe dizili bayrak: raşel
Bina cephesine, balkona ve okul bahçesine asılan Atatürk poster bayrakları ve ipe dizili bayraklar dış mekânda kullanıldığı için raşele dijital baskıyla basılır.
Bayrak kumaşı ne olmalı? Seçerken 4 soru
1. Bayrak nerede asılacak? Sürekli dışarıda kalacaksa raşel; iç mekân, makam ya da tören için alpaka veya saten.
2. Rüzgâr alıyor mu? Yüksek bina, deniz kenarı ve açık arazide hafif ve hava geçirgen raşel, kumaşı ve direği daha az zorlar.
3. Logo ya da yazı basılacak mı? Renkli logolu reklam bayraklarında baskıyı canlı gösteren kristal raşel kullanılır.
4. Ne kadar süre kullanılacak? Sürekli dışarıda asılı kalan her bayrak güneşle zamanla solar ve uçlarından yıpranır; kumaştan çok, kötü havalarda bayrağı indirmek ömrünü uzatır.
Kumaşa göre bayrak bakımı
Raşel kumaş bayraklar düşük ısıda, hassas programda yıkanabilir; uzun ömür için elde yıkamak ya da nemli bezle silmek daha iyidir. Alpaka bayrakları nemli bezle temizlemenizi öneririz. Bayrağı kuruduktan sonra katlayın ve kuru bir yerde saklayın. Rengi solmuş, yırtılmış ya da sökülmüş bayrak kullanılamaz (Türk Bayrağı Kanunu md. 7); böyle bir bayrağı yenilemek gerekir.
Sık sorulan sorular
Bayrak kumaşı nedir?
Bayraklarda kullanılan, baskıyı iyi tutan, çoğunlukla polyester esaslı kumaşlardır. En yaygınları raşel, alpaka, saten ve kristal raşeldir.
En dayanıklı bayrak kumaşı hangisi?
Dış mekânda rüzgâr ve yağmura en iyi dayanan, hafif ve hava geçirgen raşeldir; gramajı yüksek raşel daha kalındır. Alpaka sık dokulu ve sağlamdır ama yağmurda ağırlaştığı için iç mekâna daha uygundur.
Saten bayrak dışarıda kullanılır mı?
Saten daha çok iç mekânda, kurum girişinde ve kısa süreli etkinliklerde kullanılır. Sürekli dışarıda asılı kalacak bir bayrak için raşeli öneririz.
Raşel mi alpaka mı?
Dışarıda kalacak bayrak için raşel, iç mekân ve törenler için alpaka. İki kumaşın ayrıntılı karşılaştırması Türk bayrağı ölçüleri yazımızda.
Bayrağınızı nereye asacağınızı yazın, kumaşı ve ölçüyü birlikte seçelim: WhatsApp'tan yazın. Bütün modeller bayrak sayfamızda.
